Gall-Peters vs Equal Earth: czym się różnią?
Oba odwzorowania są wiernopolowe, więc na obu Grenlandia zajmuje 7,1% powierzchni Afryki, tyle samo co w rzeczywistości. Różnią się tym, czym płacą za wierne powierzchnie. Gall-Peters mocno wydłuża kraje przy równiku, a Equal Earth rozkłada zniekształcenia łagodniej i ma zaokrąglone boki.
10 / 22Różnią się 10 z 22 cech
Mapy dopasowano osobno. Miniaturki nie mają wspólnej skali powierzchni.
| Cecha | Gall-Peters | Equal Earth |
|---|---|---|
| Powierzchnia | Zachowana | Zachowana |
| Kształt | Zniekształcony | Zniekształcony |
| Grenlandia / Afryka | 7,1%Prawdziwa proporcja | 7,1%Prawdziwa proporcja |
| Kąty na lądach | 37° | 32° |
| Ciągłość | Zachowana | Zachowana |
| Pierwszy wybór do | Żadne z opisanych zadań | |
| Podstawy | ||
| Klasa zniekształceń | Wiernopolowe | Wiernopolowe |
| Typ siatki | Walcowe | Pseudowalcowe |
| Twórca | James Gall / Arno Peters | B. Šavrič, T. Patterson, B. Jenny |
| Rok powstania | 1855 / 1973 | 2018 |
| Jak wygląda | Prostokątna mapa, na której kraje przy równiku są silnie wydłużone w pionie, a obszary blisko biegunów spłaszczone. | Równoleżniki są prostymi liniami, bieguny płaskimi odcinkami, a boki mapy łagodnie zaokrąglone, podobnie jak u Robinsona. |
| Zniekształcenia | ||
| Odległości | Zniekształcone | Zniekształcone |
| Kąty i kierunki | Zniekształcone | Zniekształcone |
| Cechy praktyczne | ||
| Kształt mapy | Prostokąt | Prostokąt o zaokrąglonych bokach |
| Loksodroma (stały kurs) jako linia prosta | Nie | Nie |
| Ortodroma (najkrótsza trasa) jako linia prosta | Nie | Nie |
| Biegun w środku mapy | Nie | Nie |
| Gdzie mapa jest przecięta | Nigdzie, mapa jest ciągła | Nigdzie, mapa jest ciągła |
| Oceany jako jedna całość | Nie | Nie |
| Zastosowanie | ||
| Typowe zastosowania | Edukacja, organizacje humanitarne (np. UNESCO), publikacje promujące równość geograficzną krajów rozwijających się. Dokumentacja Esri odradza jednak walcowe odwzorowania wiernopolowe do map całego świata, bo przy biegunach silnie zniekształcają kształty. | Publikacje naukowe, podręczniki szkolne, mapy tematyczne przedstawiające zjawiska globalne w rzeczywistej skali powierzchni. |
| Dobra alternatywa do | ||
| Odradzane do | ||
Udział Grenlandii i zniekształcenia kątów mierzymy przy budowie strony na tych samych mapach, które rysuje laboratorium, w siatce punktów co pół stopnia (lądy co 2°). Prawdziwe powierzchnie Grenlandii i Afryki pochodzą z naszych profili państw i kontynentów.
Najważniejsze różnice
- Co je łączy: oba są wiernopolowe. Każdy kraj zajmuje na nich pole proporcjonalne do prawdziwej powierzchni, więc Grenlandia to na obu 7,1% powierzchni Afryki.
- Obrys mapy: Gall-Peters to prostokąt, jak Merkator. Equal Earth ma proste równoleżniki, płaskie bieguny i zaokrąglone boki, przez co bardziej przypomina kulę.
- Kształty krajów: na Gall-Petersie kraje przy równiku są wyraźnie wydłużone w pionie, a przy biegunach spłaszczone. Średnie zniekształcenie kątów na lądach wynosi na nim 37°, a na Equal Earth 32°.
- Kiedy prostokąt ma sens: południki Gall-Petersa są równoległe, więc mapa wypełnia cały slajd lub stronę. Kreator doboru odwzorowania poleca go właśnie wtedy, gdy mapa wiernopolowa musi być prostokątem.
Spór o mapę Petersa i jego następca
James Gall opisał to odwzorowanie w 1855 roku. W 1973 roku spopularyzował je niemiecki historyk Arno Peters, który przedstawiał je jako sprawiedliwą alternatywę dla Merkatora, nie pomniejszającą krajów globalnego Południa. Kartografowie odpowiadali, że map wiernopolowych jest wiele, a ta mocno zniekształca kształty, i spór trwał latami.
W 2017 roku szkoły publiczne w Bostonie zastąpiły Merkatora mapą Gall-Petersa. Ta decyzja była impulsem dla autorów Equal Earth (Bojan Šavrič, Tom Patterson, Bernhard Jenny), którzy w 2018 roku zaproponowali mapę także wiernopolową, ale bez tak silnego wydłużenia kontynentów.
Czytaj dalej
Najczęstsze pytania
Pod względem powierzchni oba są tak samo dokładne, bo oba są wiernopolowe. Różnią się kształtami: średnie zniekształcenie kątów na lądach wynosi na Gall-Petersie 37°, a na Equal Earth 32°.
Arno Peters przedstawiał ją jako jedyną sprawiedliwą mapę świata i krytykował Merkatora. Kartografowie zwracali uwagę, że istnieje wiele map wiernopolowych, a ta mocno wydłuża kontynenty przy równiku. Historię sporu opisujemy w artykule o wojnie rzutów.
Obie pokazują prawdziwe proporcje. Kreator doboru odwzorowania poleca Equal Earth, a Gall-Petersa wtedy, gdy mapa musi wypełnić prostokąt.
Inne porównania
Każda z tych par ma własną stronę z wyjaśnieniem różnic, kontekstem historycznym i odpowiedziami na częste pytania.