Mercator vs Equal Earth: czym się różnią?
Odwzorowanie Merkatora zachowuje kąty i kształty w małej skali, ale powiększa lądy tym mocniej, im dalej leżą od równika. Equal Earth zachowuje proporcje powierzchni kosztem lekko zniekształconych kształtów. Na Merkatorze Grenlandia zajmuje 105% powierzchni Afryki, na Equal Earth 7,1%, a w rzeczywistości 7,1%.
16 / 22Różnią się 16 z 22 cech
Mapy dopasowano osobno. Miniaturki nie mają wspólnej skali powierzchni.
| Cecha | Mercator | Equal Earth |
|---|---|---|
| Powierzchnia | Zniekształcona | Zachowana |
| Kształt | Zachowany | Zniekształcony |
| Grenlandia / Afryka | 105%15× za duża | 7,1%Prawdziwa proporcja |
| Kąty na lądach | 0°Brak, odwzorowanie wiernokątne | 32° |
| Ciągłość | Zachowana | Zachowana |
| Pierwszy wybór do | ||
| Podstawy | ||
| Klasa zniekształceń | Wiernokątne | Wiernopolowe |
| Typ siatki | Walcowe | Pseudowalcowe |
| Twórca | Gerhard Merkator | B. Šavrič, T. Patterson, B. Jenny |
| Rok powstania | 1569 | 2018 |
| Jak wygląda | Południki i równoleżniki tworzą prostokątną siatkę, a odstępy między równoleżnikami rosną ku biegunom, więc obszary polarne są ogromnie powiększone. | Równoleżniki są prostymi liniami, bieguny płaskimi odcinkami, a boki mapy łagodnie zaokrąglone, podobnie jak u Robinsona. |
| Zniekształcenia | ||
| Odległości | Zniekształcone | Zniekształcone |
| Kąty i kierunki | Zachowane | Zniekształcone |
| Cechy praktyczne | ||
| Kształt mapy | Prostokąt | Prostokąt o zaokrąglonych bokach |
| Loksodroma (stały kurs) jako linia prosta | Tak | Nie |
| Ortodroma (najkrótsza trasa) jako linia prosta | Nie | Nie |
| Biegun w środku mapy | Nie | Nie |
| Gdzie mapa jest przecięta | Nigdzie, mapa jest ciągła | Nigdzie, mapa jest ciągła |
| Oceany jako jedna całość | Nie | Nie |
| Zastosowanie | ||
| Typowe zastosowania | Nawigacja morska, lotnicza oraz większość współczesnych interaktywnych map internetowych (tzw. Web Mercator, używany przez Google Maps, OpenStreetMap). Nie nadaje się do map ściennych o charakterze edukacyjnym. | Publikacje naukowe, podręczniki szkolne, mapy tematyczne przedstawiające zjawiska globalne w rzeczywistej skali powierzchni. |
| Dobra alternatywa do | Żadne z opisanych zadań | |
| Odradzane do | ||
Udział Grenlandii i zniekształcenia kątów mierzymy przy budowie strony na tych samych mapach, które rysuje laboratorium, w siatce punktów co pół stopnia (lądy co 2°). Prawdziwe powierzchnie Grenlandii i Afryki pochodzą z naszych profili państw i kontynentów.
Najważniejsze różnice
- Co zachowują: Merkator jest wiernokątny, więc wierne są małe kształty i kierunki. Equal Earth jest wiernopolowe, więc wierne są proporcje powierzchni.
- Wielkość krajów: Grenlandia zajmuje na Merkatorze 105% powierzchni Afryki, a na Equal Earth 7,1%. Im dalej od równika, tym mocniej Merkator powiększa lądy.
- Kształty: średnie zniekształcenie kątów na lądach wynosi na Merkatorze 0°, a na Equal Earth 32°. Kraje przy brzegach mapy Equal Earth są lekko pochylone.
- Siatka: Merkator to prostokąt, w którym odstępy między równoleżnikami rosną ku biegunom, a same bieguny leżą w nieskończoności. Equal Earth ma proste równoleżniki, płaskie bieguny i zaokrąglone boki.
- Nawigacja: na Merkatorze linia stałego kursu kompasu (loksodroma) jest prosta, dlatego żeglarze używają go od XVI wieku. Na Equal Earth takiej właściwości nie ma.
Skąd wzięły się obie mapy
Gerhard Merkator opublikował swoją mapę w 1569 roku jako pomoc dla żeglarzy. Jej odmiana, Web Mercator, jest dziś podstawą map internetowych, takich jak Google Maps i OpenStreetMap, bo po przybliżeniu ulice zachowują na niej właściwe kąty.
Equal Earth zaprojektowali w 2018 roku Bojan Šavrič, Tom Patterson i Bernhard Jenny. Impulsem była decyzja szkół publicznych w Bostonie, które w 2017 roku zastąpiły Merkatora mapą Gall-Petersa. Autorzy chcieli mapy wiernopolowej, która wygląda znajomo, podobnie jak Robinson.
4 września 2026 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło niewiążącą rezolucję „Correct the Map”. Zachęca ona do map wiernopolowych, w szczególności Equal Earth, wszędzie tam, gdzie porównuje się wielkość kontynentów.
Czytaj dalej
Najczęstsze pytania
To zależy od zadania. Do porównywania wielkości krajów i do map danych lepsze jest Equal Earth, bo pokazuje prawdziwe proporcje powierzchni. Do nawigacji stałym kursem i do map internetowych, które się przybliża, lepszy jest Merkator.
Żeby zachować kąty, Merkator rozciąga mapę w poziomie i w pionie tym mocniej, im dalej od równika. Grenlandia leży daleko na północy, więc zajmuje na mapie 105% powierzchni Afryki, choć naprawdę to 7,1%.
Bo pokazują głównie małe obszary, a Merkator zachowuje w małej skali kąty i kształty. Skrzyżowania i budynki wyglądają na nim właściwie przy każdym przybliżeniu. Wady ujawniają się dopiero na mapie całego świata.
Inne porównania
Każda z tych par ma własną stronę z wyjaśnieniem różnic, kontekstem historycznym i odpowiedziami na częste pytania.